عکاسی معماری

در طول تاریخ عکاسی، ساختمانها سوژه های بسیار ارزشمندی برای عکاسی بوده اند که این هم به دلیل قدردانی عکاسان از جامعه معماری و هم به خاطر اهمیت فرهنگی آن بناها (و ساختمان ها) در جامعه بوده است. در دهه ۱۸۶۰ میلادی عکاسی معماری شروع به تبدیل شدن به یک رسانه بصری ثابت نمود.

یکی از اصل های اساسی در عکاسی معماری استفاده از کنترل پرسپکتیو (Perspective control) با تاکید بر خطوط عمودی غیرهمگرا (موازی) است. این امر با تثبیت موقعیت فاصله کانونی دوربین محقق می شود به این صورت که چشم دوربین، عمود بر زمین ( صرف نظر از ارتفاع آن) باشد. این نتیجه را می توان با استفاده از دوربین های لارج فرمت (view camera)، لنز های tilt/shift و یا پست پروسسینگ (post processing) به دست آورد.

به طور سنتی، دوربین های لارج فرمت (ویو کمرا) برای عکاسی معماری مورد استفاده قرار گرفته اند، زیرا این نوع دوربین ها اجازه می دهند تا زاویه و شیب لنز نسبت به سطح فیلم (film plane) تغییر داده شود. این کار کنترل پرسپکتیو را ممکن می سازد، به همان خوبی که تنوع امکانات خلاقانه را فراهم می نماید.
مشابه با عکاسی افقی، در عکاسی معماری هم عمق میدان (Depth Of Field) عمدتاً به صورت عمیق بکار می رود، به طوری که هم پیش زمینه و هم پس زمینه (به بی نهایت) در فوکوس شارپ هستند.

نمونه عکس معماری داخلی به سفارش هتل اسپیناس پالاس

اخیرا دوربین دیجیتال تک‌لنزی بازتابی (DSLR) در زمینه عکاسی معماری استفاده شده است. این دوربین ها دارای لنزهای قابل جدا شدن، لنز‌های Tilt-Shift (معمولا ثابت) با فاصله کانونی مختلف هستند.

در عکاسی معماری معمولاً از دوربین های بزرگ و یا متوسط و یا دوربین های دیجیتال که کیفیت بالایی دارند استفاده می شود. همچنین برای به دست آوردن حداکثر وضوح، توصیه می شود که از سه پایه دوربین عکاسی نیز استفاده شود. به ویژه در فضای داخلی ساختمان که نور کمتر است.

کادر تصویر در عکاسی معماری از ساختمان های سنتی باید طوری تنظیم گردد که خطوط و سطوح عمودی کاملاً به صورت عمودی دیده شوند. با این حال در عکاسی معماری از ساختمان های مدرن نیازی به رعایت این نکته نیست چون ساختمان های مدرن از لحاظ گرافیکی کمی با ساختمان های سنتی متفاوت هستند.
در ساختمان های مدرن میتوان از زاویه های غیرمتعارف و پرسپکتیو استفاده لازم را برد. معمولاً عکاسان معماری تلاش میکنند تا در عکس هایشان خطوط را به شکل مستقیم نمایش دهند، اما این قاعده کلی استثنائاتی هم دارد چون گاهی اوقات، خطوط منحنی و گرافیکی هم می تواند عکس های با ارزشی را به وجود آورد.

اولین قدم برای یک ثبت خلاقانه و هنری از یک ساختمان، ترکیب بندی متمایز است. با توجه به عدم امکان جابجایی ساختمان ها، مهم ترین و اثرگذارترین مهارت یک عکاس، انتخاب نقطه ای است که در آن ساختار کلی بنا یا جزئیات موجود در یک فضای معمارانه، در جذاب ترین و خلاقانه ترین شکل ممکن به نمایش درآید و این ارتباط عکاسی و معماری یا رابطه عکاسی و معماری است.

نمونه عکس معماری داخلی به سفارش هتل اسپیناس

عکاسی معماری خارجی

عکاسی معماری از نمای خارجی در روزها از مزیت نور موجود و در دسترس (نور خورشید) استفاده می کند و یا اگر در شب هنگام انجام شود، از نور محیطی مانند چراغ های خیابانی مجاور ساختمان، چراغهای فضای باز، چراغ های بیرونی محوطه ساختمان ها، و حتی نور ماه در آسمان استفاده می کند.

در بسیاری از موارد، محوطه سازی اطراف ساختمان برای ترکیب بندی (composition) کلی یک عکس مهم است و حتی لازم است که ارتباط هماهنگی را بین بعد زیبایی شناختی یک ساختمان با محوطه آن برقرار کند. عکاس اغلب گل ها، درختان، فواره ها یا مجسمه ها را در پیش زمینه یک ترکیب بندی (composition) قرار می دهد و از قابلیت آنها برای کمک به هدایت چشم به سمت ترکیب بندی (composition) و سوژه اصلی آن ساختمان استفاده می کند.

عکاسی معماری
نمونه عکس معماری نمای ساختمان به سفارش شرکت بوم آرشیت

عکاسی معماری داخلی

عکاسی معماری به طور معمول یا نمای بیرونی ساختمان ها را نشان می دهد یا نمای داخلی آنها را به تصویر می کشد. تکنیک های مورد استفاده در هر یک از این ۲ نوع عکاسی معماری، شبیه هم هستند، اما برخی از آنها با یکدیگر تفاوت دارند و گاهی اوقات تجهیزات مورد نیازی که در هر یک از آنها به کار می رود نیز با دیگری متفاوت است.

عکاسی معماری داخلی می تواند با کمک نور محیطی ای که از طریق پنجره ها و اشعه ماوراء بنفش منتقل می شود، و همچنین نور وسایل روشنایی داخلی انجام شود. هرچند، عکاسان معماری از روشنایی مکمل هم برای بهبود نور درون یک ساختمان استفاده می کنند. می توان از فلش الکترونیکی ” چراغ Strobe ” یا “چراغ های هات لایت” استفاده کرد.

یکی از شاخصه های کلیدی عکاسی معماری این است که سوژه های اصلی در آن به ندرت حرکت می کنند. بنابراین امکان استفاده از پست پروسسینگ (post processing) نیز برای دستیابی به یک طرح روشنایی متعادل حتی در غیاب نور اضافی وجود دارد.

عکاسی معماری